Custom GPT یا Gem؟ تفاوت دستیار سفارشی ChatGPT و Gemini به زبان ساده

در دنیای هوشمند امروز، دیگر لازم نیست هر بار از اول به هوش مصنوعی توضیح بدهیم که چه کسی هستیم، چه کاری انجام می‌دهیم و چه نوع خروجی‌ای می‌خواهیم. ابزارهای هوش مصنوعی کم‌کم از حالت «چت‌بات عمومی» فاصله گرفته‌اند و به سمت دستیارهای شخصی‌سازی‌شده حرکت می‌کنند.

فرض کنید شما معلم هستید و همیشه از هوش مصنوعی برای طراحی طرح درس استفاده می‌کنید. یا مدیر فروش هستید و می‌خواهید ایمیل‌های فروش با لحن برند شما نوشته شوند. در هر دو حالت، تکرار توضیحات اولیه وقت‌گیر است.

برای حل همین مشکل، دو قابلیت مهم وارد میدان شده‌اند:

• در ChatGPT، این قابلیت با نام Custom GPT شناخته می‌شود.
• در Gemini، قابلیت مشابهی با نام Gem ارائه شده است.

اما Custom GPT و Gem دقیقاً چه فرقی دارند؟ کدام برای کارهای تخصصی مناسب‌تر است؟ کدام برای استفاده روزمره ساده‌تر است؟ در این مقاله، تفاوت این دو را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

برای درک ساده موضوع، یک مثال بزنیم.

تصور کنید یک آشپز رباتیک دارید که تقریباً همه غذاهای دنیا را بلد است. این آشپز همان هوش مصنوعی عمومی است. اما هر بار که از او غذا می‌خواهید، باید دوباره توضیح بدهید که غذا را چطور دوست دارید؛ مثلاً کم‌نمک، تند، رژیمی یا با مواد خاص.

حالا تصور کنید بتوانید یک نسخه مخصوص از همین آشپز بسازید و یک بار برای همیشه به او بگویید:

«از این به بعد غذاها را مطابق سلیقه من آماده کن.»

این نسخه اختصاصی، همان چیزی است که در دنیای هوش مصنوعی با ابزارهایی مثل Custom GPT و Gem ساخته می‌شود.

به زبان ساده، دستیار سفارشی یعنی:

نسخه‌ای شخصی‌سازی‌شده از هوش مصنوعی که برای یک کار، نقش یا سبک خاص تنظیم شده است.

Custom GPT قابلیتی در ChatGPT است که به شما اجازه می‌دهد یک نسخه سفارشی از ChatGPT بسازید. این نسخه می‌تواند دستورالعمل‌های اختصاصی داشته باشد، فایل‌هایی را به‌عنوان منبع دریافت کند و برای یک کاربرد خاص طراحی شود.

مثلاً می‌توانید یک Custom GPT بسازید برای:

• پاسخ‌گویی به سوالات مشتریان
• تحلیل فایل‌های PDF یا اکسل
• نوشتن محتوای شبکه‌های اجتماعی
• کمک به کدنویسی
• بررسی قراردادها یا مستندات داخلی
• آموزش یک موضوع خاص

مزیت Custom GPT این است که می‌تواند برای کارهای تخصصی‌تر و ساختارمندتر استفاده شود. یعنی اگر می‌خواهید یک دستیار بسازید که نقش مشخصی داشته باشد و بر اساس دستورالعمل‌های خاصی جواب بدهد، Custom GPT گزینه قدرتمندی است.

برای مثال، یک شرکت می‌تواند Custom GPT مخصوص پشتیبانی مشتری بسازد و داخل آن توضیح دهد:

• لحن پاسخ‌ها رسمی باشد یا دوستانه
• به چه سوالاتی پاسخ داده شود
• در چه مواردی کاربر به پشتیبانی انسانی ارجاع داده شود
• چه اطلاعاتی نباید گفته شود

Gem قابلیتی در Gemini است که برای ساخت دستیارهای سفارشی در اکوسیستم گوگل استفاده می‌شود. Gem بیشتر برای کارهای روزمره، اداری و شخصی مناسب است؛ مخصوصاً برای کسانی که زیاد از سرویس‌های گوگل استفاده می‌کنند.

مثلاً می‌توانید یک Gem بسازید برای:

• خلاصه‌کردن ایمیل‌ها
• کمک به نوشتن متن در Google Docs
• برنامه‌ریزی سفر
• آماده‌سازی متن‌های کاری
• مدیریت کارهای روزانه
• کمک به نوشتن پاسخ‌های ایمیلی

مزیت Gem این است که استفاده از آن ساده‌تر است و برای کاربرانی که در محیط گوگل کار می‌کنند، تجربه روان‌تری ایجاد می‌کند. اگر کارهای شما بیشتر داخل Gmail، Google Docs، Drive یا Calendar انجام می‌شود، Gem می‌تواند دستیار مناسبی برای کارهای روزمره باشد.

البته میزان دسترسی Gem به سرویس‌های مختلف گوگل ممکن است به نوع حساب، کشور، تنظیمات دسترسی و پلن اشتراک شما بستگی داشته باشد.

Custom GPT برای کسانی مناسب است که می‌خواهند یک دستیار تخصصی‌تر بسازند.

مثلاً اگر شما:

• مدیر یک کسب‌وکار هستید
• تولیدکننده محتوا هستید
• برنامه‌نویس هستید
• مشاور، مدرس یا تحلیلگر هستید
• فایل‌ها و مستندات اختصاصی دارید
• می‌خواهید خروجی‌ها دقیقاً با سبک کاری شما هماهنگ باشند

احتمالاً Custom GPT انتخاب بهتری برای شماست.

فرض کنید یک مشاور مالیاتی هستید. می‌توانید یک Custom GPT بسازید و به آن بگویید:

• فقط با لحن رسمی پاسخ بده
• جواب‌ها را مرحله‌به‌مرحله توضیح بده
• اگر سوال نیاز به بررسی تخصصی دارد، کاربر را به مشاوره انسانی ارجاع بده
• پاسخ‌ها را کوتاه، دقیق و قابل فهم بنویس

در این حالت، Custom GPT تبدیل می‌شود به یک دستیار تخصصی برای حوزه کاری شما.

Gem برای کسانی مناسب است که بیشتر دنبال یک دستیار ساده، سریع و روزمره هستند.

مثلاً اگر شما:

• زیاد با Gmail کار می‌کنید
• در Google Docs متن می‌نویسید
• فایل‌هایتان در Google Drive است
• می‌خواهید کارهای اداری را سریع‌تر انجام دهید
• دنبال تنظیمات پیچیده نیستید

Gem می‌تواند گزینه راحت‌تری باشد.

فرض کنید می‌خواهید یک دستیار برای برنامه‌ریزی سفر بسازید. می‌توانید یک Gem داشته باشید که به شما کمک کند:

• برنامه سفر بنویسید
• ایمیل‌ها و اطلاعات مربوط به سفر را خلاصه کند
• چک‌لیست وسایل سفر آماده کند
• متن‌های آماده برای هماهنگی با هتل یا همکاران بنویسد

برای چنین کارهایی، Gem ساده و کاربردی است.

اگر هدف شما فقط انجام کارهای روزمره و اداری باشد، Gem می‌تواند کافی باشد. اما اگر می‌خواهید یک دستیار تخصصی برای فرایندهای مشخص کسب‌وکار بسازید، Custom GPT معمولاً گزینه جدی‌تری است.

برای مثال، در کسب‌وکارها می‌توان از Custom GPT برای این کارها استفاده کرد:

• پاسخ‌گویی استاندارد به مشتریان
• تولید متن تبلیغاتی با لحن برند
• تحلیل نظرات مشتریان
• آموزش داخلی کارکنان
• آماده‌سازی پاسخ‌های پشتیبانی
• خلاصه‌سازی گزارش‌ها
• کمک به تدوین مستندات کاری

از طرف دیگر، Gem برای کارهای سبک‌تر و روزمره‌تر مناسب است؛ مثل مدیریت ایمیل، نوشتن متن‌های اداری و برنامه‌ریزی شخصی.

دسترسی به قابلیت‌های Custom GPT و Gem ممکن است بسته به نوع حساب، پلن اشتراک، کشور، تنظیمات کاربری و سیاست‌های هر پلتفرم متفاوت باشد. قبل از استفاده جدی، بهتر است شرایط رسمی سرویس موردنظر را بررسی کنید.

همچنین اگر قرار است از این ابزارها برای اطلاعات کاری، فایل‌های مهم، اطلاعات مشتریان یا داده‌های محرمانه استفاده کنید، باید با احتیاط عمل کنید.

برای استفاده امن‌تر:

• اطلاعات حساس مشتریان را بدون بررسی وارد نکنید.
• فایل‌های محرمانه شرکت را فقط در صورت اطمینان از سیاست‌های امنیتی پلتفرم استفاده کنید.
• برای کارهای مهم، خروجی هوش مصنوعی را بدون بررسی انسانی نهایی نکنید.
• دسترسی ابزارها به حساب‌ها و فایل‌های شخصی را با دقت مدیریت کنید.

هوش مصنوعی می‌تواند بهره‌وری را بالا ببرد، اما جایگزین کامل قضاوت انسانی و مسئولیت حرفه‌ای نیست.

جواب کوتاه این است:

اگر ابزار تخصصی و قابل تنظیم می‌خواهید، Custom GPT انتخاب بهتری است. اگر دستیار ساده و سریع برای کارهای روزمره می‌خواهید، Gem مناسب‌تر است.

• می‌خواهید یک دستیار تخصصی بسازید.
• با فایل‌ها، مستندات یا داده‌های خاص کار می‌کنید.
• می‌خواهید خروجی‌ها دقیقاً با سبک کاری شما هماهنگ باشند.
• برای کسب‌وکار، آموزش، پشتیبانی یا تحلیل محتوا ابزار اختصاصی لازم دارید.
• به تنظیمات پیشرفته‌تر نیاز دارید.

• بیشتر با سرویس‌های گوگل کار می‌کنید.
• دستیار ساده برای ایمیل، متن، برنامه‌ریزی و کارهای روزانه می‌خواهید.
• دنبال راه‌اندازی سریع و بدون پیچیدگی هستید.
• کارهای شما بیشتر اداری، شخصی یا سبک است.

Custom GPT و Gem هر دو برای ساخت دستیارهای شخصی‌سازی‌شده طراحی شده‌اند، اما کاربردشان دقیقاً یکی نیست.

Custom GPT بیشتر شبیه یک ابزار تخصصی است؛ مناسب برای زمانی که می‌خواهید یک دستیار حرفه‌ای برای یک وظیفه مشخص بسازید.

Gem بیشتر شبیه یک همکار روزمره در محیط گوگل است؛ مناسب برای زمانی که می‌خواهید کارهای ساده‌تر، اداری‌تر و شخصی‌تر را سریع‌تر انجام دهید.

اگر کاربر حرفه‌ای هستید یا برای کسب‌وکار خود به دنبال استفاده جدی‌تر از هوش مصنوعی هستید، احتمالاً Custom GPT انتخاب مناسب‌تری است. اما اگر بیشتر دنبال یک دستیار ساده برای مدیریت کارهای روزمره هستید، Gem می‌تواند شروع خوبی باشد.

در نهایت، انتخاب درست به این بستگی دارد که دقیقاً چه کاری می‌خواهید انجام دهید.

اگر نمی‌دانید برای کار یا کسب‌وکار خودتان بهتر است از Custom GPT استفاده کنید یا Gem، می‌توانید از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان نوتک در ارتباط باشید تا بر اساس نیازتان راهنمایی شوید.